Beetsterzwaag

Beetsterzwaag was vroeger een aanzienlijk dorp. Niet omdat het zoveel inwoners had, maar vanwege de aanwezige adel die het aanzien van het dorp bepaalde. Diverse monumentale panden en tuinen in de Hoofdstraat, die minstens drie en een halve eeuw oud is, zijn stille getuigen van de rijke adellijke bewoners in de 18e en 19e eeuw. In de eerste week van 2007 kwam het dorp in het nieuws doordat er formatie-besprekingen voor het nieuwe kabinet plaatsvinden tussen CDA, PvdA en de ChristenUnie. Jan Peter Balkenende, Wouter Bos en André Rouvoet overlegden er achter gesloten deuren op het even buiten de bebouwde kom van het dorp gelegen landgoed Lauswolt onder leiding van informateur Wijffels.

Monumentale panden
Een van de bekendste gebouwen dat Beetsterzwaag rijk is, is Lyndensteyn. Dit uit 1821 stammende zomerverblijf van de familie Van Lynden is later door de familie ondergebracht in de Corneliastichting. Deze stichting, genoemd naar de jong overleden Cornelia van Lynden, moest een gratis ziekenhuis voor Friese kinderen in stand houden. Nu dient het oude herenhuis als revalidatiecentrum. Andere historische gebouwen in de Hoofdstraat zijn: Bordena (1858), Lycklamahûs (1824), het Eysingahuis, de Fockensstate (1879) en Kantongerecht (1811). Net buiten het dorp ligt de Harinxmastate. Beetsterzwaag telt 46 rijksmonumenten.